بزرگترین و پرهزینهترین اشتباهی که یک تیم محصول میتواند مرتکب شود، ساختن محصولی است که هیچکس به آن نیاز ندارد. تاریخ پر از ایدههای درخشانی است که در عمل شکست خوردند، فقط به این دلیل که سازندگانشان به جای درک نیازهای واقعی کاربران، بر اساس حدس و گمانهای شخصی خودشان طراحی کرده بودند.
برای جلوگیری از این فاجعه، یک راه بیشتر وجود ندارد: تحقیقات کاربر (User Research).
تحقیقات کاربر، اولین و حیاتیترین مرحله در فرآیند طراحی تجربه کاربری (UX) است. این فرآیند، مجموعهای از تکنیکها برای درک رفتار، نیازها، انگیزهها و مشکلات کاربران از طریق مشاهده، تحلیل و دریافت بازخورد مستقیم از آنهاست. به زبان ساده، تحقیقات کاربر یعنی “از دفتر کارت بیا بیرون و با آدمهای واقعی صحبت کن!”.
در این مقاله، بررسی میکنیم که چرا تحقیقات کاربر، سنگ بنای هر محصول موفقی است.
تحقیقات کاربر به زبان ساده چیست؟
تحقیقات کاربر یعنی کنار گذاشتن جمله “من فکر میکنم کاربر این را دوست دارد” و جایگزین کردن آن با “من میدانم کاربر این را میخواهد، چون خودم دیدم و شنیدم”.
هدف اصلی این فرآیند، ایجاد همدلی (Empathy) با کاربران است. یک طراح UX باید بتواند دنیا را از چشم کاربرانش ببیند، مشکلاتشان را حس کند و عمیقاً بفهمد که آنها در زندگی روزمره خود با چه چالشهایی روبرو هستند. تمام تصمیمات طراحی در مراحل بعدی، بر اساس همین درک عمیق گرفته میشود.
چرا طراحی بدون تحقیق، یک قمار خطرناک است؟
طراحی بر اساس فرضیات شخصی، مانند رانندگی با چشمان بسته است. تحقیقات کاربر به شما یک نقشه راه دقیق میدهد و مزایای مستقیمی برای کسبوکار شما دارد:
- کاهش ریسک شکست: با درک نیازهای واقعی بازار، شما محصولی میسازید که مردم حاضرند برای آن پول بپردازند.
- صرفهجویی در زمان و هزینه: پیدا کردن مشکلات در مرحله تحقیق، بسیار ارزانتر از بازنویسی کدهای یک محصول ساخته شده است.
- ایجاد مزیت رقابتی: شرکتی که کاربرانش را بهتر از رقبا بشناسد، میتواند محصولاتی بسازد که به شکل عمیقتری با آنها ارتباط برقرار میکند.
- ساخت محصولاتی که مردم دوست دارند: وقتی کاربران حس کنند که محصول شما دقیقاً برای حل مشکل آنها ساخته شده، به مشتریان وفادار و سفیران برند شما تبدیل میشوند.
نگاهی کلی به روشهای تحقیقات کاربر
دنیای تحقیقات کاربر بسیار وسیع است، اما روشهای آن به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
- تحقیقات کیفی (Qualitative Research): تمرکز بر “چرا”. این روشها به دنبال درک عمیق رفتارها و انگیزهها هستند. رایجترین تکنیک در این دسته، مصاحبههای عمیق (In-depth Interviews) با کاربران است.
- تحقیقات کمی (Quantitative Research): تمرکز بر “چه تعداد” و “چقدر”. این روشها دادههای عددی و آماری را از تعداد زیادی از کاربران جمعآوری میکنند. تکنیکهای رایج شامل نظرسنجیها (Surveys) و تحلیل دادههای آماری وبسایت است.
یک استراتژی تحقیقاتی خوب، معمولاً ترکیبی از هر دو روش را به کار میگیرد تا یک دید کامل و ۳۶۰ درجه از کاربران به دست آورد.
چالش اصلی: از دانستن اهمیت تا اجرای یک مصاحبه حرفهای
شما حالا میدانید که صحبت کردن با کاربران چقدر مهم است. اما چالش واقعی یک طراح UX از اینجا شروع میشود:
- چگونه باید شرکتکنندگان مناسب برای تحقیق را پیدا کنیم؟
- چگونه سوالات مصاحبه را طوری طراحی کنیم که کاربر را به سمت پاسخهای مشخصی هدایت نکند و به پاسخهای صادقانه برسیم؟
- در طول یک مصاحبه، چگونه باید زبان بدن کاربر را تحلیل کنیم و به نکاتی که نمیگوید هم توجه کنیم؟
- چگونه ساعتها ویدیوی مصاحبه را تحلیل کرده و از دل آنها، الگوها و نیازمندیهای کلیدی را استخراج کنیم؟
اینها مهارتهایی هستند که تفاوت بین یک تحقیق آماتور و یک تحقیق حرفهای را مشخص میکنند و تنها با مشاهده و تمرین عملی به دست میآیند.
در دوره جامع UX Design Plus در LearnUIX، ما شما را به خط مقدم تحقیقات کاربر میبریم. در بخش ۱۴، شما نه تنها با اصول اساسی مصاحبه با کاربران آشنا میشوید، بلکه به صورت کاملاً عملی، ویدیوهای کامل جلسات مصاحبه واقعی با کاربران مختلف را مشاهده میکنید تا این مهارت حیاتی را در عمل و با تمام جزئیاتش یاد بگیرید.
